De contrabas

Vreemde eend in de bijt: een strijker bij tokkelinstrumenten?

Raar maar waar: in een mandolineorkest - hét tokkel-ensemble bij uitstek - zit ook een strijkinstrument: de contrabas. Een contrabas heeft vier snaren die in kwarten worden gestemd (E'-A'-D-G). Zoals alle strijkers worden deze bespeeld met een strijkstok of betokkeld met de vingers (pizzicato).

De contrabas is een erg geliefd instrument bij zowel bij klassieke ensembles zoals het symfonie-orkest als bij jazz-ensembles. Voor contrabas bestaat een pak klassiek repertoire, waaronder heel wat solowerken maar zelfs enkele honderden concerto's.

De contrabas in een mandoline-orkest

In een mandolineorkest speelt de contrabas uiteraard de baspartij. De diepe sonore tonen van de contrabas voegen zich bij die van de gitaren om zo het fundament te vormen van de klank en harmonie van een mandolineorkest.

De gitaren spelen soms dezelfde basnoten als de contrabas, melodisch of als laagste noot in akkoorden of arpeggio's. Door het volume en extra diepe klank (immers nog een octaaf lager dan de basnoten van een gitaar) is het aandeel van de contrabas in de algemene klank van een mandolineorkest niet te onderschatten.

Andere basinstrumenten in een mandolineorkest

Waarom geen basmandoline?

Het Brasschaats Mandoline-Orkest kiest er al jaren voor om de baspartij door een contrabas te laten spelen. Toch bestonden er in het verleden ook mandoline-achtige basinstrumenten die deze rol speelden. De reden om te kiezen voor de contrabas in de plaats van deze andere instrumenten is praktisch: zowel voor het vinden van muzikanten, instrumenten als snaren, en de algemene klankkwaliteit en mogelijkheden biedt de contrabas een pak voordelen.

Andere basinstrumenten in een mandolineorkest

De mandola basso en basmandoline

Bij de alternatieve basinstrumenten in het mandolineorkest hoort onder meer de mandola basso. Deze is twee octaven lager dan een mandoline en één lager dan de mandola (G-D'-A'-e). Dit instrument is dus een soort grote mandola.

Anderzijds bestond er ook de basmandoline, die net als een contrabas op een pikkel rustte en staande werd bespeeld (E'-A'-D-G). Dit laatste instrument lijkt uiterlijk sterk op een contrabas, afgezien van een ietsjes kleiner klanklichaam en de fretten op de hals. Noch de basmandoline, noch de mandola basso is courant in gebruik.